31 december 2011 gelukkig Nieuwjaar samen

Het jaar is bijna om; het is na middernacht en daarmee oudejaarsdag 2011. In magazines en op TV wordt teruggeblikt. Je ontkomt er niet aan: wat heeft 2011 mij gebracht? Voor mij veel heftige momenten en Alzheimer vol in mijn leven. Na deze diagnose kan ik wel zeggen: het was er eigenlijk altijd; het hele jaar door, elke dag, elk uur. Het is via See in mij gekropen en zit in al mijn vezels. Daarmee ging dit jaar bij uitstek over See en mij, over manifest en aankomend verlies en het liefdevolle besef hoezeer ze in mij zit. Deze dagen heb ik verschillende artikelen gelezen: over afscheid nemen van een ‘symbiotische wederhelft’ en hoe je daarmee jezelf een stuk verliest; herkenbaar. Over de dood van een kind en het indringende verlangen om doorlopend in contact te blijven met het verdriet, als een ultieme poging tot vasthouden; herkenbaar. Over een dichter die een bundel schreef over zijn dementerende moeder, en hoezeer het Alzheimer proces was ‘als een gedicht dat zichzelf schreef’ door associëren, goed luisteren en bijsturen; herkenbaar. Lieve See, 2011 was heftig en intens. Dat zal 2012 niet minder zijn. Maar we gaan er voor. Ik, jij en alle mensen die ons dierbaar zijn. De terugblik voorbij: gelukkig Nieuwjaar samen! Gelukkig Nieuwjaar voor iedereen die dit leest!

28 december 2011 Intiem

Hoe intiem kun je zijn met een ander? Afgelopen kerstdagen waren mijn moeder en See bij ons. Inmiddels kan See niet of slechts moeizaam trappen lopen, dus sliep ik met haar beneden in de huiskamer. Zij op een bedje bij het raam voor – een oude jaren 50 sofa. Daar was deze dagen haar eigen nestje, ook voor slaapjes tussendoor. Ik sliep naast haar op de grond, op twee gestapelde campingmatjes. Omdat de omgeving voor haar vreemd is en omdat ze deze dagen ook minder actief is was haar nachtritme ook iets van slag. Om de twee uur werd ze wakker en moest ze er even uit ‘voor een plas' (aangekondigd door een slaapdronken fluisterend ‘ik moet plassen’). Door de licht verlichte huiskamer schuifelden we dan weer samen naar het toilet, achter, in de badkamer. Ik voor, met mijn gezicht naar haar gericht en achterwaarts lopend. Zij vooruit, in halfslaap, haar kleine knuisten in mijn handen, de voeten vooruit schuivend. Op het toilet gaf ze dan aan dat ik bij haar moest blijven. Op mijn hurken voor haar, de handen ineen, deed ze dan haar (minieme) plas en een poging tot poepen, met een lichte frons bij het persen en haar ogen op mij gericht. Als een peuter in een volwassen lijf. En zo vol vertrouwen. Zo veilig. Als antwoord op de gestelde vraag: zo intiem kun je zijn. Met alle liefde van de wereld.

27 december 2011 Diavertoning

Uit de oude doos, een diavertoning! Zoals hiervoor vermeld hebben we de eerste kerstdag naar dia’s van vroeger gekeken. Een mooie activiteit op een kerstdag, nietwaar. Zitten, kijken en mijmeren. En ook voor See heel geschikt om zo het verleden tot leven te brengen. Zo hebben we dus onze jeugd verbeeld met inkijkjes in vervlogen tijden, de jaren 60, 70 en 80 (zogezegd de vorige eeuw). Het was leuk om te zien hoe See hierop reageert. Sowieso kost het haar dan moeite om te focussen en te concentreren. Maar vervolgens, als ze ‘in de stroom zit’, geniet ze zeer. Vooral dus van dia’s van haarzelf, en bij voorkeur de dia's waarop ze met haar vader (‘mijn papa’) staat. Ze straalde van oor tot oor en kon haar emoties niet bedwingen. Hoefde ook niet. Lachen of beter giechelen en kirren lieten zien hoe diep het dochter- vader gevoel zit. Maar het is ook vervreemdend om zo als familie je eigen veleden voorbij te zien trekken. Op de dia’s zie je een compleet en jong gezin, waarvan er twee personen al lang niet meer zijn. Confronterende dia's ook: de bloemen op het verse graf van mijn overleden broer, verongelukt in 1973. Beelden vlak voor het overlijden van mijn vader in 1982. En heel vaak dat schattige zusje, als een spil in het gezin en Hilair (klein, kleiner, groter) steeds letterlijk in haar directe nabijheid. En van de dia’s naar het nu; met See als een ‘oude bes’ maar vol in ons midden. Hoe het leven kan gaan. De dia’s als een vertoning van ons leven, in diepte en hoogtepunten. Het vertonen waard.

26 december 2011 Shine on

Eerste kerstdag 2011. Het was een aangenaam en gezellig en See heeft het goed gedaan. De dag kende drie ultieme hoogtepunten. Allereerst de trippelstoelpolonaise op het lijflied van Jan Smit, tevens de favoriete song van See en mij, ‘Leef!’. Ten tweede de dia’s van vroeger: See klaarde helemaal op toen ze onze vader in het vizier kreeg. Wat lijkt dat lang geleden (wat ook zo is: hij overleed in 1982), en wat een intense reactie bij See. Lachen op de rand van huilen. Ontroerend om te zien hoe heftig de emoties bij haar zijn en hoezeer tranen dan aan de oppervlakte liggen. En dan het derde hoogtepunt van deze eerste kerstdag, toen See mocht bellen naar het Thomashuis, haar veilige haven, om even Kees en Helma te horen. Ze was zo blij: haar vertrouwde mensen, haar bakens, haar veiligheid. En zonder gêne zo ultiem zichtbaar. Drie highlights op een kerstdag, ik teken ervoor. Als drie stralende kerststerren, met See in het middelpunt. En Frans Bauer zong het al: als sterren aan de hemel staan! Shine on.

24 december 2011 Merry X-mas

Het is half één ’s nachts, het begin van de eerste kerstdag 2011. Nederland zit nu rijendik in de kerkbanken en hoort het aloude kerstverhaal. Ik zit op onze eigen bank in de huiskamer, waar ik de komende dagen ook slaap. Op een matje naast See, die niet meer in staat is trappen te lopen (en dit al zeker niet voor de nachtelijke toiletrondes).
Ik houd van dit moment van de dag. Het is stil en er is geen reden meer tot actie. Dat wat je nog doet is hooguit ‘meegenomen’; de ultieme mijmertijd. See ronkt. Deze kerstavond was aangenaam, al heeft ze veel geslapen en even gehuild vanwege pijn in haar buik. Wat een hoopje mens is ze inmiddels. Wat een afhankelijkheid. Ze schuifelt mee, maar is ook regelmatig afwezig en ver weg. Zoals ze daar nu ligt is ze zo vredig: de associatie met het kindje Jezus ligt op dit moment meer dan voor de hand. Kitsch en cliché…. maar ook heel waar. Weliswaar geen kribbe en stro, maar een matrasje en een donsslaapzak, en geen greintje kwaad, afgunst of jaloezie in haar. Meer zijn zoals zij zou onze wereld een stuk mooier maken. Het voelt goed, zij daar, zo dichtbij. De nacht sluit zich om ons heen. Nog een keer: merry X-mas allemaal.

22 december 2011 Goed nieuws!

Het is donderdag voor Kerst. Mijn eerste vrije dag. Vandaag staan de kerstboodschappen op het programma. Ik laat tot me doordringen dat ik meer dan twee weken niet ga werken. Heerlijk. Het was een hectisch jaar, met een hectisch ‘slot’ vanwege het overlijden en de crematie van Marcel zijn moeder. Ik heb de afgelopen dagen nog even flink ‘werk-meters’ gemaakt en voel nu hoe moe ik ben. Tijd voor een break. Mijn besluit om volgend jaar minder te gaan werken (ik ga naar 27 uur) voelt tegen de achtergrond van deze constatering extra goed. Verder kan ik vandaag het zorgkantoor bellen om te horen of we volgend jaar (lees: over ruim een week) ècht gaan beschikken over een ruimer PGB, passend bij See haar verhoogde indicatie (zie de blog van 30 november)… en: ja hoor! Voor volgend jaar is een substantieel hoger bedrag berekend. Ik ben zo opgelucht en blij. Ik deel dit met de dame van het zorgkantoor, die mij dit mooie nieuws telefonisch mag meedelen. En daar wordt zij dan weer bij van! Meer goed nieuws: de kerst voor de deur en een blije See die zich ook verheugt op drie nachtjes logeren in Utrecht (al kon ze niet actief reproduceren dat wij in Utrecht wonen, maar what’s in a name). Hoe dan ook: Vrolijk X-mas!

18 december 2011 Fata Morgana

Op de verjaardag van onze (in 1982) overleden vader (See wist recent zelfs te benoemen dat papa bijna jarig is!) gaat het Thomashuis naar de Winterefteling. See gaat mee, samen met Swaantje als chaperonne. Het is mooi weer en ’s avonds krijg ik een mail van Helma. Het is een mooie dag geweest. Daarbij ook de terechte vraag waarmee je See nu echt een plezier doet? De ‘Fata Morgana’ is een attractie die See mee bezocht. Het heeft wat voeten in aarde om haar daarin te krijgen. Veel begeleiding is dan nodig, van Efteling-personeel en van vertrouwde mensen om See heen. De donkerte van deze attractie is wat het heftig maakt. See ziet te weinig en ‘het niet meer snappen’ helpt daarbij ook niet. Haar hulpeloosheid en afhankelijkheid is onmiskenbaar. Fata morgana... feitelijk dus een luchtspiegeling… maar als ik Google ook een ‘lichtpunt in de duisternis ‘of ‘lichtpuntje’. Ik wil het zo graag zien, maar vaak ook zinkt de moed mij in de schoenen. Helma noemt in haar mail ook oude overdrachten, die ze tegen kwam en waarin staat ‘See is bang dat ze te laat is voor de taxi en kan wel eens rond 6.00 uur gaan douchen’ of ‘controleer of ze haar gezicht goed heeft ingesmeerd’. Het leest als een luchtspiegeling of lichtpunt uit het verleden. Een ver verleden wel te verstaan, al is dit niet eens zó lang geleden.
Toen het Thomashuis met de bus vanaf de Winterefteling weer naar huis reed zei Kees ‘Nou, ik heb genoten’…. en See reageerde onmiddellijk met ‘Ik ook Kees, ja hè’. Geen fata Morgana maar pure realiteit. Ontroerend mooi.