9 januari 2012 Jaarplanning

De kerstvakantie is weer voorbij. Vandaag, zondag, heb ik de werkmails van afgelopen twee weken vast weggewerkt en mijn planning voor 2012 bekeken. Ik ga dit jaar minder werken. Maar dan moet ik deze contractvermindering wel gaan effectueren. Daar zit mijn valkuil: ik moet voorkomen dat ik de uren alsnog blijf maken omdat er veel werk ligt. Dus neem ik een besluit: de dinsdag(middag) wordt mijn vaste vrije dag, die ik wil gebruiken om (naast de vrijdag) naar See te gaan. Ik kan haar bijv. op dinsdagmiddag bij de dagbesteding ophalen en haar naar het Thomashuis brengen. Daar zou ik kunnen mee-eten, om haar ’s avonds naar bed te brengen. Zo wil ik het aan Helma en Kees voorleggen. Zo zou ik het graag doen, maar vanzelfsprekend in overleg. En gelukkig is ons contact open. Er valt deze tijden steeds weer iets te overleggen. Er komen al weer volgende punten van zorg in beeld. Steeds moeilijk stapt ze de auto in. Tamelijk cruciaal om nog enigszins mobiel met haar te zijn. Ook van groot belang in het verplaatsen van en naar haar dagbesteding. Ik lig er wakker van…. maar fluit mezelf terug. Hier en nu en niet te veel straks en ooit. Zorgpunten zullen blijven komen. En oplossingen ook. De mens die lijdt het meest van het lijden dat ie vreest. Tegeltjeswijsheid. Hopelijk waar. Ik plan het jaar met kleine stappen.

6 januari 2012 Leef!

Vanavond zijn we, op uitnodiging van mijn moeder, naar de film geweest. ‘Nova Zembla’, over de barre ontdekkingstocht van Willem Barentsz. Daar zaten we, Vincent met zijn gezin, mijn moeder, Marcel en ik. Bij het opnemen van de pauzebestelling was daar onbewust een rood lampje: ‘wat wil See drinken’ en ‘moet ze plassen’…. maar deze ‘fantoomzorg’ was overbodig. See was in het Thomashuis. Het zorgen voor haar is een tweede natuur geworden. Ook als ze er niet bij is, en zeker in het familieverband, zwerft dat gevoel ergens rond. Vanmiddag waren mijn moeder en ik met haar naar de stad. Ze was blij, helder en genoot zichtbaar van dit uitje (en de appeltaart die ze kreeg). Naast ons zat een oma die haar kleinkind voerde. Ik voerde mijn zus. Je krijgt er onwillekeurig veel aandacht mee: mensen kijken en dat snap ik ook. Blikken van ontroering en blikken van verwondering. Al met al kreeg ik ineens het sterke gevoel dat dit pas ècht leven is. Met hoofdletters. Op het scherpst van de snede. Heftige dingen doen met natuurlijke vanzelfsprekendheid. Zonder haar naar de film gaan en toch genieten. Je zus van 44 jaar voeren in een lunchroom. LEEF!

1 januari 2012 In bad

We zitten aan het eerste ontbijt (of beter: brunch) van het nieuwe jaar als ik See vraag of ze in bad wil. Ik zie haar smile en interpreteer een ja. Dus laten we het bad vol lopen. We kleden haar rustig uit, waarna we (Marcel en ik) haar naar het bad begeleiden. Voor de rand staan we stil en, ondersteund door ons, vragen we haar om haar ene been op te tillen. Oef… moeilijk… dit is een te ingewikkeld verzoek. Ik haal mijn creativiteit uit de kast en ik tik op haar rechterbeen. Prompten dus, ofwel ‘een gedragshulp, om een gewenste gedraging te helpen optreden, om die dan vervolgens te kunnen belonen’. Het geeft echter niet de gewenste reactie. Een stapje meer: we tillen haar been een beetje op…. maar dan sputtert ze. Een been los van de vaste grond geeft haar inmiddels een onveilig en instabiel gevoel. Ze vindt het eng. Er rest ons niets anders dan haar (ruim 60 kg, zwaar) in het bad te tillen. We ondersteunen haar onder haar oksels en ineens doet ze toch haar been omhoog en werkt zo even mee bij het nemen van de badrand als hoogste obstakel. Dank u! En eenmaal over de rand in het warme water ‘pakken we door’, tot ze in bad zit. In de weldadige warmte van het licht klotsende water ontspant ze. Wat olie er in en met een maatbeker giet ik het water over haar rug en armen. Ik was haar haren. Ze geniet. En even later gaan we de weg terug: het bad uit met alle handelingen in tegengestelde richting (een zo mogelijk nog grotere inspanning). Hoe dan ook: fris en ontspannen op 1 januari 2012. Inspannende ontspanning.

31 december 2011 gelukkig Nieuwjaar samen

Het jaar is bijna om; het is na middernacht en daarmee oudejaarsdag 2011. In magazines en op TV wordt teruggeblikt. Je ontkomt er niet aan: wat heeft 2011 mij gebracht? Voor mij veel heftige momenten en Alzheimer vol in mijn leven. Na deze diagnose kan ik wel zeggen: het was er eigenlijk altijd; het hele jaar door, elke dag, elk uur. Het is via See in mij gekropen en zit in al mijn vezels. Daarmee ging dit jaar bij uitstek over See en mij, over manifest en aankomend verlies en het liefdevolle besef hoezeer ze in mij zit. Deze dagen heb ik verschillende artikelen gelezen: over afscheid nemen van een ‘symbiotische wederhelft’ en hoe je daarmee jezelf een stuk verliest; herkenbaar. Over de dood van een kind en het indringende verlangen om doorlopend in contact te blijven met het verdriet, als een ultieme poging tot vasthouden; herkenbaar. Over een dichter die een bundel schreef over zijn dementerende moeder, en hoezeer het Alzheimer proces was ‘als een gedicht dat zichzelf schreef’ door associëren, goed luisteren en bijsturen; herkenbaar. Lieve See, 2011 was heftig en intens. Dat zal 2012 niet minder zijn. Maar we gaan er voor. Ik, jij en alle mensen die ons dierbaar zijn. De terugblik voorbij: gelukkig Nieuwjaar samen! Gelukkig Nieuwjaar voor iedereen die dit leest!

28 december 2011 Intiem

Hoe intiem kun je zijn met een ander? Afgelopen kerstdagen waren mijn moeder en See bij ons. Inmiddels kan See niet of slechts moeizaam trappen lopen, dus sliep ik met haar beneden in de huiskamer. Zij op een bedje bij het raam voor – een oude jaren 50 sofa. Daar was deze dagen haar eigen nestje, ook voor slaapjes tussendoor. Ik sliep naast haar op de grond, op twee gestapelde campingmatjes. Omdat de omgeving voor haar vreemd is en omdat ze deze dagen ook minder actief is was haar nachtritme ook iets van slag. Om de twee uur werd ze wakker en moest ze er even uit ‘voor een plas' (aangekondigd door een slaapdronken fluisterend ‘ik moet plassen’). Door de licht verlichte huiskamer schuifelden we dan weer samen naar het toilet, achter, in de badkamer. Ik voor, met mijn gezicht naar haar gericht en achterwaarts lopend. Zij vooruit, in halfslaap, haar kleine knuisten in mijn handen, de voeten vooruit schuivend. Op het toilet gaf ze dan aan dat ik bij haar moest blijven. Op mijn hurken voor haar, de handen ineen, deed ze dan haar (minieme) plas en een poging tot poepen, met een lichte frons bij het persen en haar ogen op mij gericht. Als een peuter in een volwassen lijf. En zo vol vertrouwen. Zo veilig. Als antwoord op de gestelde vraag: zo intiem kun je zijn. Met alle liefde van de wereld.

27 december 2011 Diavertoning

Uit de oude doos, een diavertoning! Zoals hiervoor vermeld hebben we de eerste kerstdag naar dia’s van vroeger gekeken. Een mooie activiteit op een kerstdag, nietwaar. Zitten, kijken en mijmeren. En ook voor See heel geschikt om zo het verleden tot leven te brengen. Zo hebben we dus onze jeugd verbeeld met inkijkjes in vervlogen tijden, de jaren 60, 70 en 80 (zogezegd de vorige eeuw). Het was leuk om te zien hoe See hierop reageert. Sowieso kost het haar dan moeite om te focussen en te concentreren. Maar vervolgens, als ze ‘in de stroom zit’, geniet ze zeer. Vooral dus van dia’s van haarzelf, en bij voorkeur de dia's waarop ze met haar vader (‘mijn papa’) staat. Ze straalde van oor tot oor en kon haar emoties niet bedwingen. Hoefde ook niet. Lachen of beter giechelen en kirren lieten zien hoe diep het dochter- vader gevoel zit. Maar het is ook vervreemdend om zo als familie je eigen veleden voorbij te zien trekken. Op de dia’s zie je een compleet en jong gezin, waarvan er twee personen al lang niet meer zijn. Confronterende dia's ook: de bloemen op het verse graf van mijn overleden broer, verongelukt in 1973. Beelden vlak voor het overlijden van mijn vader in 1982. En heel vaak dat schattige zusje, als een spil in het gezin en Hilair (klein, kleiner, groter) steeds letterlijk in haar directe nabijheid. En van de dia’s naar het nu; met See als een ‘oude bes’ maar vol in ons midden. Hoe het leven kan gaan. De dia’s als een vertoning van ons leven, in diepte en hoogtepunten. Het vertonen waard.

26 december 2011 Shine on

Eerste kerstdag 2011. Het was een aangenaam en gezellig en See heeft het goed gedaan. De dag kende drie ultieme hoogtepunten. Allereerst de trippelstoelpolonaise op het lijflied van Jan Smit, tevens de favoriete song van See en mij, ‘Leef!’. Ten tweede de dia’s van vroeger: See klaarde helemaal op toen ze onze vader in het vizier kreeg. Wat lijkt dat lang geleden (wat ook zo is: hij overleed in 1982), en wat een intense reactie bij See. Lachen op de rand van huilen. Ontroerend om te zien hoe heftig de emoties bij haar zijn en hoezeer tranen dan aan de oppervlakte liggen. En dan het derde hoogtepunt van deze eerste kerstdag, toen See mocht bellen naar het Thomashuis, haar veilige haven, om even Kees en Helma te horen. Ze was zo blij: haar vertrouwde mensen, haar bakens, haar veiligheid. En zonder gêne zo ultiem zichtbaar. Drie highlights op een kerstdag, ik teken ervoor. Als drie stralende kerststerren, met See in het middelpunt. En Frans Bauer zong het al: als sterren aan de hemel staan! Shine on.